سنتور……

من همیشه با سازم گفتگو می کنم، گاهی او مرا می پیچاند و زمانی هم من رامش می کنم. در این دیار آشنای نا آشنا اهل سازدر آمریکای شملی همیشه جلسات گفت و شنودی دارند که اغلب آن ها را پی می گیرم و چیزهایی هم از دانش و تجربیات آنان می آموزم و برای تطبیق آن یافته ها با ساز خودم تماش می کنم. آن رد و بدل یافته ها و مطرح کردن مسایل را از طریق کامپیوتر انجام می دهند و جالب اینجاست که همه با صداقت و بی غل و غش به هم یاری می کنند. من خود را حقیری در ساخت سنتور می دانم ولی دلم می خواهد ما هم دور هم همایش هایی در مورد ساخت و نواخت سنتور از طریق فروم های کامپیوتری ترتیب بدهیم و آنچه آموخته ایم در طبق اخلاص به جوانانمان در هر کجا آباد جهان که هستند واگذار کنیم. جسارت به تذکردوستانه دارم که این نشست های ایترنتی به گونه ای باشد عاری از هر گونه زبانی که باعث کدورت یا خدای نخواسته …. باشد. هدف آگاهی از فعالیت های همدیگر و بالا بردن سطح یافته های خودمان باشد. تا آنجا که در امکان بودمن سعی و تلاش کرده ام که کارهای مفیدی در زمینه ساخت سنتور بکنم ، آن را به گونه ای شایسته در مجامع هنری با برگذاری جلسات کارگاهی مطرح کنم، و با افتخار بگویم این ساز ملکوتی ” سنتور ” نام دارد، ساز سنتی کشورم ایران است و دست ساخت حقیر. در چند دهه گذشته مطالعات گسترده ای در مودرانواع گوناگون چوب ها ی طنینی انجام داده ام که نتایج مثبتی داشته توام با تجربه ساخت؛ در مورد کوک کردن صفحات سنتور، تراش آن ها، کوک کردن هوای داخل سنتور، رنگ سنتور، پل ها، ستاره ها، نوع خرک در بکار گیری چوب های گوناگون، کوک سنتور بر اساس فواصل صفی الدین مندرج در ” هفت دستگاه موسیقی ایران نگارش استاد ارجمندم آقای مجید کیانی که خیلی مدیونشان هستم به سبب یاد داده هایشان، گفته های سر کلاس، نواخته هایشان که گنجینه ای در آموزش و یاد گیری سنتوراند و اخلاق و منش استاد. در چند سال اخیر گذشته سنتور را در دانشگاه UBC با یکی از پروفسور های فیزیک و آکوستیک که فرشته اخلاق و همیاری است برای اولین بار مورد بررسی آزمایشکاهی گذاشتیم که نتایج ارزنده یی برای سنتور و عاشقان سنتور داشته است. مشکل بود این مسیر اما طی شد. از دوستانی که افتخارآشناییشان را دارم تقاضامندم که این نوشته را از طریق سایت های خودشان با دوستان خود و هنرمندان سنتور نواز و سنتورساز در هر نقطه ای از دنیا که میسر است خبر رسانی بکنند. شاد و پیروز باشید.

منوچهر پوریان خیر – ونکوور کانادا

www.persiansanturmaker.com

Read more

نامه استاد

نامه استاد – سنتور نوازی بزرگ و اخرین دست پرورده استاد ابوالحسن صبا از فرا سوی اب ها……..

ساز باستانی سنتور دیدنی و شنیدنی است- این ساز ” سهل و ممتنع ” از قدیم کم و بیش مورد کم لطفی بزرگان موسیقی ایران بوده است. تا با همت و نبوغ اساتیدی چون استاد ابوالحسن صبا و استاد حبیب سماعی و در مورد سنتور سازی بزرگانی چون استاد مهدی ناظمی این ساز خودش رو به علاقمندان موسیقی بیشترو بهتر نشان داده است. استادان بزرگ سنتور ایران رضا ورزنده – فرامرز پایور – مجید کیانی در معرفی این ساز باستانی سهم های بزرگی دارند.

اشنایی من با منوچهرپوریان خیر با نامه ای از ونکوور کانادا در سال 1990میلادی شروع شد.

” سنتور ساز سنتی موسیقی اصیل ایرانی ” ساخت منوچهر پوریان خیر با رسیدن این نامه و مخصوصا” رابطه منوچهر پوریان خیر در تبریز با دکتر احد بهجت و در تهران با استاد رضا شفیعیان در وجودم گرمی خاصی رو تولید کرد.

بلاخره بعد از سال ها اشنایی از دور … مکاتبه ای و تلفنی من این افتخار را داشتم که درسال 2012 در منزل ایشان در ونکوور به خدمتشون برسم- و با سازهای دست ساخته ایشون ساز بزنم- ملاقاتی بسیار عجیب و دوست داشتنی با گرمی خاص.

سنتور سازی است چکشی و مضرابی-

منوچهر پوریان خیر با تجربه و تحقیق و مطالعه در مورد سازسازی و نوازندگی اساتید قدیم و در حال حاضر ایران سازندگی ساز سنتور را به حد عالی رسانیده .

صدای شفاف و مناسب در سیم های زرد و سفید و پشت خرک ها با داشتن روابط همسان از ابتکارات شخصی منوچهر پوریان خیر می باشد. پوریان خیربا اشنایی و نوازندگی سنتور در سطح بسیار عالی موفق شده است که عالی ترین مرحله صدا رسانی را درسنتور سازی ایجاد کرده باشد.

صدایی بهشتی و موسیقایی.

باشد که صدای اسمانی این ساز همیشه در گنبد مینای هنر ایران زمین و دنیا طنین افکن باشد.

از خداوند بزرگ برای استاد منوچهر پوریان خیر سلامتی و موفقیت بیشتر ارزو دارم.

دکتر داریوش ثقفی

پتیسبورک – پنسیلوانیا

امریکا – دسامبر 2012

Read more

ساخت و نواخت سنتور

ارزوی هر نوازنده ای این است که ساز هماهنگ با ذوق و سلیقه خود را داشته با شد. امری که  اسا ن میسر نیست و هما نند فرا گرفتن خود موسیقی مشتقا ت خود ش را دارد و این جستجو گاهی سال ها طول می کشد. شاید به همین علت همیشه یک رابطه نزدیک دو جانبه سازنده و دوازنده سازها وجود داشته است. نکته دیگر اینکه خود نوازنده مرتب در حال تغییر و تحول است و در مرور زمان داشتن یک ساز راضی اش نکند.

سنتور از جمله سا زهایی است فلسفه سهل و ممتنع هم در نوازندگی و هم در ساختنش صدق می کند. سنتور خوش صدا و بدون نقص کمیاب است. من شخصا” سازهای اساتید مختلفی را تجربه کرده ام. ضمن علاقه ای که به ساختمان سنتور  و ریزه کاریهاش داشتم دوستی نزدیکی با شادروان استاد مهدی ناظمی بر قرار کردم و از ایشان هم یک سل کوک و یک لا کوک دارم. روزی با ناظمی منزل استاد کیانی بودیم که اقای کیانی فرمودند” اقای ناظمی نوازندگی فقط قسمتی از کار هنری است و بدون یک ساز خوب نوازنده عملا” کاری نمی تواند بکند”. ناظمی لبخندی زد و گفت ” بله  مجید جان و همه قدرشناس نیستند”. حدود چهار سالی که با ایشان بودم همیشه در جستجوی یک ساز بهتری بودم ولی عملی نشد و برای ادامه تحصیل عازم خارج از کشور شدم.

با استاد پوریان خیر درحدود سال 1982 اشنا شدم و از همدوره های کلاس های ردیف شناخت موسیقی اقای کیانی هستند. در سال 1996 سعادتی شد که همراه استاد کیانی چند شبی ر منزل ایشان در شهر ونکوور کانادا باشم. از ایران اشنایی مختصری با سازهای ساخت ایشان داشتم و تعریفش را شنیده بودم ولی این دیدار فرصت  منا سبی شد که از نزدیک همراه استاد کیانی سازهای ایشان را ببینم. شب اول یک سنتور سل کوک گردو پر طلایی اوردند که معرکه می کرد. لازم به تذکر است ساز مارکار استاد کیانی الگو برای شناخت ساز سنتور است چون کلا” من همتای این ساز را بندرت دیده ام. ساز سل کوک پوریان خیر بدون نقص و هماهنگ می خواند و خلاصه صحبت ازا ین ساز . موسیقی تا نزدیکی های صبح سر ما را گرم کرد. شب دوم یک سنتور کوچک سی کوک اوردند که داستان دیگری بود و یک شیرینی و لذت خاصی داشت. سازی بسیار زیبا و گیرنده که متعلق به دختر استاد پوریان بود. اقای کیانی هم با مضراب های زیبایش الحق زیبایی سازرا روشن تر می کرد  این شب هم ساعت ها این ساز از استاد بهره بردیم. استاد پوریان خیر هم ساعت ها در مورد ساختمان سنتور صحبت می کرد. این دیدار ما را گرفتار سازهای پوریان خیر کرد. روح تحقیق و تواضع کاری پوریان خیر هم برای من روشن تر شد چون اطلاع کامل از موسیقی ایرانی و نوازندکی سنتور داشت و هم از بهترین اساتید بهره برده بود. گوش و هوش ایشان بسیار دقیق و حساس است. بهر حام در این سفر من قول یک ساز را از استاد گرفتم ولی کار به اینجا ختم نشد که دوستی نزدیکی هم با ایشان بر قرار کردم. پوریان خیریک منبع و ارتباط بسیار خوبی شد برای همان ارتباط دو جانبه بین نوازنده و سازنده ساز. لازم به تذکر است که همت عالی ایشان انهم درخارج کشور برای رشد هنی خودش و اشاعه موسیقی بسیار قابل تقدیر است.

صدای سنتوری که من دنبالش بودم در ساز ایشان یافتم. سیم های سفید شفاف و کریستالی و سیم های زرد با طنین و کپ خاص. در هر حال با صبر و حوصله و پشتکار ایشان من هم اکنون یک سل گردو و یک لا با چوب ازاد و یک سی کوک گردو از ایشان دارم که بسیار خوش صدا هستند.

رسیدن به کمال هنری عشق و همت خاص می خواهد و  پوریان خیر در رسیدن به این کمال هنری از یک جهت ریشه در کمال اخلاقی و انسانی ایشان دارد. علاقه بسیار او به اشاعه هنر اصیل ایرانی بسیار قابل تقدیر است. سنتورهای پوریان خیر به تعداد زیاد نیستند ولی ان معدودی که ساخته اند هر کدام بهترین یادگار اشاعه هنر و فرهنگ کهن ایران در گوشه و کنار دنیا هستند. هر سنتور ساخت پوریان  خیر اصالت با حالت یک ایران و تمدن را درون خود زنده نگری دارد.

علی زرین

سانفرانسیسکو – امریکا

Read more

Aged Walnut door for Santur

Curtsy of a friend.

Read more

Sol Kook

Sol Kook

Made of Spruce from British Columbia, Canada 2013

Read more

Step by Step Making Santur, Persian Hammered Dulcimer, with Manu Pourian

When I was young and was so excited to learn and play Santur, the Persian hammered dulcimer, I could not afford to buy a good one. And when I bought one and wished to buy another one – a La kook, smaller than Sol Kook, I sadly learned that it had been already sold to another.  In order to avoid another heart break I decided to create a Santur of my very own.

When I decided to make this sophisticated stringed instrument, no actual and academic information was available, except some guidance from Ostad Saba about Santur making.  It helped only on dimensions and some other info.  Nothing about the process I follow now.  I did not know anything about wood selection and so many essential factors in making a good Santur.  To make it short I decided and finally succeeded in making the first Santur from German Spruce. It turned out to be a success and was appreciated by great Santur players.  Sad to say no vital documents was left from master Santur makers in Iran.  They believed it is a non-saying secret and …

With this experience and so many years of research and hard work, I have reached a point which I  would like to share my findings with other people and especially younger generations in order to preserve this value token of our ancient great musical culture and pass it on to future generation.  With this I will be delighted and my soul will be happy wherever it flies.

STEP BY STEP LEARN TO MAKE YOUR SANTUR , THE PERSIAN HAMMERED DULCIMER, WITH ME:

Workshops with limited five people each course for participant of the Greater Vancouver Area and Seattle :

To learn:

1- wood selection for different parts of Santur.

2- sizes of the boards and frames and calculations.

3- Shaving the sound boards and back boards, graduation.

4- how to do Tap Tuning in Santur, a very new aspect that has never been done so far in Santur Making.

5- find out location of sound posts inside the box and sound holes on the sound board.

6- finishing, sanding, staining, and varnishing and more about French Polishing with Shellac.

Please contact me for more info and course price:

Email: mpourian@hotmail.com” or mpflooring@shaw.ca

Blog; persiansanturmaker.com

Read more

Chube Azad ( Zelkova) Santur, Sol Kook. Habib Somaii the great master in playing Santur always recommended Zelkova wood, grows in jungles, North of Iran.

Aside

Beautiful Nature, West Vancouver, BC

Solkook December, 2010

Sol Kook, December 2010

This has a unique voicing in three register.

The sound board is an aged walnut door from Nahavand, Iran.

Back is Canadian Eastern Maple, a superb mix.

Read more

All Santurs sold include a box, tuning key and a pair of Mezrab.

Website developed by web application development company www.WeblySpeaking.ca