ساخت و نواخت سنتور

ارزوی هر نوازنده ای این است که ساز هماهنگ با ذوق و سلیقه خود را داشته با شد. امری که  اسا ن میسر نیست و هما نند فرا گرفتن خود موسیقی مشتقا ت خود ش را دارد و این جستجو گاهی سال ها طول می کشد. شاید به همین علت همیشه یک رابطه نزدیک دو جانبه سازنده و دوازنده سازها وجود داشته است. نکته دیگر اینکه خود نوازنده مرتب در حال تغییر و تحول است و در مرور زمان داشتن یک ساز راضی اش نکند.

سنتور از جمله سا زهایی است فلسفه سهل و ممتنع هم در نوازندگی و هم در ساختنش صدق می کند. سنتور خوش صدا و بدون نقص کمیاب است. من شخصا” سازهای اساتید مختلفی را تجربه کرده ام. ضمن علاقه ای که به ساختمان سنتور  و ریزه کاریهاش داشتم دوستی نزدیکی با شادروان استاد مهدی ناظمی بر قرار کردم و از ایشان هم یک سل کوک و یک لا کوک دارم. روزی با ناظمی منزل استاد کیانی بودیم که اقای کیانی فرمودند” اقای ناظمی نوازندگی فقط قسمتی از کار هنری است و بدون یک ساز خوب نوازنده عملا” کاری نمی تواند بکند”. ناظمی لبخندی زد و گفت ” بله  مجید جان و همه قدرشناس نیستند”. حدود چهار سالی که با ایشان بودم همیشه در جستجوی یک ساز بهتری بودم ولی عملی نشد و برای ادامه تحصیل عازم خارج از کشور شدم.

با استاد پوریان خیر درحدود سال 1982 اشنا شدم و از همدوره های کلاس های ردیف شناخت موسیقی اقای کیانی هستند. در سال 1996 سعادتی شد که همراه استاد کیانی چند شبی ر منزل ایشان در شهر ونکوور کانادا باشم. از ایران اشنایی مختصری با سازهای ساخت ایشان داشتم و تعریفش را شنیده بودم ولی این دیدار فرصت  منا سبی شد که از نزدیک همراه استاد کیانی سازهای ایشان را ببینم. شب اول یک سنتور سل کوک گردو پر طلایی اوردند که معرکه می کرد. لازم به تذکر است ساز مارکار استاد کیانی الگو برای شناخت ساز سنتور است چون کلا” من همتای این ساز را بندرت دیده ام. ساز سل کوک پوریان خیر بدون نقص و هماهنگ می خواند و خلاصه صحبت ازا ین ساز . موسیقی تا نزدیکی های صبح سر ما را گرم کرد. شب دوم یک سنتور کوچک سی کوک اوردند که داستان دیگری بود و یک شیرینی و لذت خاصی داشت. سازی بسیار زیبا و گیرنده که متعلق به دختر استاد پوریان بود. اقای کیانی هم با مضراب های زیبایش الحق زیبایی سازرا روشن تر می کرد  این شب هم ساعت ها این ساز از استاد بهره بردیم. استاد پوریان خیر هم ساعت ها در مورد ساختمان سنتور صحبت می کرد. این دیدار ما را گرفتار سازهای پوریان خیر کرد. روح تحقیق و تواضع کاری پوریان خیر هم برای من روشن تر شد چون اطلاع کامل از موسیقی ایرانی و نوازندکی سنتور داشت و هم از بهترین اساتید بهره برده بود. گوش و هوش ایشان بسیار دقیق و حساس است. بهر حام در این سفر من قول یک ساز را از استاد گرفتم ولی کار به اینجا ختم نشد که دوستی نزدیکی هم با ایشان بر قرار کردم. پوریان خیریک منبع و ارتباط بسیار خوبی شد برای همان ارتباط دو جانبه بین نوازنده و سازنده ساز. لازم به تذکر است که همت عالی ایشان انهم درخارج کشور برای رشد هنی خودش و اشاعه موسیقی بسیار قابل تقدیر است.

صدای سنتوری که من دنبالش بودم در ساز ایشان یافتم. سیم های سفید شفاف و کریستالی و سیم های زرد با طنین و کپ خاص. در هر حال با صبر و حوصله و پشتکار ایشان من هم اکنون یک سل گردو و یک لا با چوب ازاد و یک سی کوک گردو از ایشان دارم که بسیار خوش صدا هستند.

رسیدن به کمال هنری عشق و همت خاص می خواهد و  پوریان خیر در رسیدن به این کمال هنری از یک جهت ریشه در کمال اخلاقی و انسانی ایشان دارد. علاقه بسیار او به اشاعه هنر اصیل ایرانی بسیار قابل تقدیر است. سنتورهای پوریان خیر به تعداد زیاد نیستند ولی ان معدودی که ساخته اند هر کدام بهترین یادگار اشاعه هنر و فرهنگ کهن ایران در گوشه و کنار دنیا هستند. هر سنتور ساخت پوریان  خیر اصالت با حالت یک ایران و تمدن را درون خود زنده نگری دارد.

علی زرین

سانفرانسیسکو – امریکا

Add reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

All Santurs sold include a box, tuning key and a pair of Mezrab.

Website developed by Vancouver web design and development company www.WeblySpeaking.ca